• 9.3%

    stopa siromaštva

  • 17.5%

    stopa siromaštva na sjeveru zemlje

  • 33.7%

    stopa zaposlenih žena

  • 16.7%

    žena članica Skupštine

  • 6.5

    tona emisije ugljen dioksida po stanovniku

  • 34.2%

    udio populacije koja nikad nije koristila kompjutere

Uvod

Alt text for image

Crna Gora se nalazi u jugoistočnoj Evropi. Ima obalu na Jadranskom moru na jugozapadu, a graniči se sa Hrvatskom na zapadu, Bosnom i Hercegovinom na sjeverozapadu, Srbijom na sjeveroistoku, Kosovom pod UNSCR 1244 na istoku i Albanijom na jugoistoku. Glavni grad je Podgorica, dok je Cetinje određeno kao prijestonica.

 

Država je ime dobila po tamnim, planinskim šumama koje pokrivaju zemlju. Oko 60% zemlje se nalazi na nadmorskoj visini većoj od 1000 metara (3 280 stopa), a najviši vrh je Bobotov kuk (Durmitor) čija visina je 2 522 metara (8 274 stopa).

 

Obala Crne Gore je duga 294 km (183 milje). Upečatljivo obilježje crnogorskog primorja je Bokokotorski zaliv, koji je zapravo potopljeni kanjon rijeke. Bokokotorski zaliv je okružen planinama visokim do 1000m (3281 stopa), koje gotovo vertikalno uranjaju u more.

Istorija


Ime Crna Gora počelo se upotrebljavati u 15. vijeku, kada je dinastija Crnojevića započela vladavinu u srpskoj knjaževini Zeti, koja je stekla nezavisnost 1356. Krajem 15. vijeka Zeta je postala poznatija kao Crna Gora. Naslijedila ju je teokratska Crna Gora i osmanska vladavina. Ipak, tokom narednih vjekova Crna Gora je uspjela da održi nezavisnost od Osmanskog carstva.

 

Od 16. do 19. vijeka Crna Gora je postala teokratija kojom su vladali vladike i prinčevi; 1852.  je transformisana u sekularnu knjaževinu. U osvit Rusko – turskog rata 1877 – 78.  održan je Berlinski kongres. Na Kongresu je formalno priznata nezavisnost de facto suverenih država Crne Gore, Srbije i Rumunije, kao 27., 28. i 29. slobodne zemlje svijeta.

 

Nakon Prvog svjetskog rata Crna Gora je pripojena Kraljevini Srba, Hrvata i Slovenaca, koja je postala Kraljevina Jugoslavija 1929.; po završetku Drugog svjetskog rata postaje konstituitivna republika Socijalističke Federativne Republike Jugoslavije. Nakon raspada ove zemlje 1992. Crna Gora se ujedinila sa Srbijom, prvo u Saveznoj Republici Jugoslaviji i kasnije, 2003., u labavoj zajednici Srbije i Crne Gore.

 

U maju 2006. Crna Gora se pozvala na svoje pravo predviđeno Ustavnom poveljom Srbije i Crne Gore da održi referendum o nezavisnosti od državne zajednice. Glasovi za raskid zajednice sa Srbijom premašili su 55% - cenzus koji je odredila EU – što je Crnoj Gori omogućilo da formalno proglasi nezavisnost 3. juna 2006.

Izazovi


Izazovi postoje i na centralnom i na lokalnom nivou, a prati ih potreba za osnaživanjem učešća građana u društvenim procesima. Istovremeno, izvještaji Evropske komisije o napretku iznova skreću pažnju na potrebu jasnog pokazivanja konkretnih rezultata u oblasti vladavine prava, pristupa pravdi za sve i borbe protiv korupcije na svim nivoima.

 

Suzbijanje siromaštva i socijalne isključenosti iziskuje djelotvornije i adekvatnije usmjeravanje službi za zdravstvenu i socijalnu zaštitu i zapošljavanje. Monstatova analiza siromaštva iz 2011. godine pokazala je da je prosječna stopa siromaštva 9,3%, dok je u sjevernom dijelu ona gotovo tri puta veća u nego u središnjem i južnom regionu Crne Gore.

 

Stanovništvo na sjeveru Crne Gore ima ograničen pristup javnim službama, a žene i stari imaju značajno manje prihode. Stopa nezaposlenosti na sjeveru dva puta je veća od nacionalnog prosjeka, što odražava sve veću nejednakost u regionalnom razvoju. Zbog istrajnih rodnih nejednakosti, žene su posebno ugrožene i nedostaje im političko i ekonomsko osnaživanje, uključujući  zaštitu od porodičnog nasilja.

 

Mala i otvorena privreda Crne Gore – koja se oslanja na energetski intenzivne privredne grane – osjetljiva je na sve veći porast cijena resursa. Crna Gora je među najneefikasnijim potrošačima energije i vode u Evropi. Širenje gradova (procjene broja nelegalnih objekata se kreću od 30.000 do 100.000) i nezakonito uništavanje šuma dodatno opterećuju kvalitet infrastrukture i pružanje usluga na lokalnom nivou, povećavaju izloženost različitim rizicima i narušavaju jedan od glavnih potencijala za konkurentnost Crne Gore - prirodne resurse.  Ekonomski razvoj Crne Gore u potpunosti se oslanja na dinamičnu i zdravu životnu sredinu sa ekonomskim rastom koji zavisi od prirodnih resursa.

 

Uspjesi


Najistaknutiji rezultati Crne Gore iz bliske prošlosti i sadašnjosti odnose se na njen proces evropskih integracija.

 

Glavne činjenice

 

Postoji širok nacionalni i politički konsenzus o evropskim integracijama kao strateškog prioriteta Crne Gore.

 

Vlada Crne Gore imenovala je glavnog pregovarača za pristupanje EU u decembru 2011., dok je strukturu za pregovore o pristupanju Evropskoj uniji uspostavila u februaru 2012.

 

Proces pregovora između Crne Gore i Evropske unije zvanično je počeo 29. juna 2012.

 

Etape u evropskim integracijama

 

  • 15. oktobar 2007. – Potpisan je Sporazum o stabilizaciji i pridruživanju (SSP) u Luksemburgu.
  • 1. novembar 2007. – Uspostavljena je delegacija Evropske unije u Podgorici.
  • 13. novembar 2007. – Skupština Crne Gore je ratifikovala SSP, privremeni sporazum i sporazum o viznim olakšicama i readmisiji.
  • 15. decembar 2008. – Crna Gora je podnijela zahtjev za članstvo u EU.
  • 30. novembar 2009. – Evropski savjet je odobrio bezvizni režim putovanja za građane Crne Gore.
  • 1. maj 2010. - Sporazum o stabilizaciji i pridruživanju stupa na snagu nakon što ga je ratifikovalo svih 27 zemalja članica.
  • 9. novembar 2010. - Evropska komisija daje pozitivno mišljenje na zahtjev Crne Gore za članstvo u EU.
  • 17. decembar 2010. – Evropski savjet dodjeljuje Crnoj Gori status zemlje kandidata.
  • 12. oktobar 2011. – U Izvještaju o napretku, Evropska komisija preporučuje otvaranje pristupnih pregovora sa EU.
  • 29. decembar 2011. – Vlada Crne Gore je imenovala glavnog pregovarača za vođenje pregovora sa EU.
  • 2. februar 2012. – Vlada Crne Gore usvaja Odluku o uspostavljanju pregovaračke strukture za pristupanje Crne Gore Evropskoj uniji.
  • 23. maj 2012. – Evropska komisija objavljuje Izvještaj o napretku Crne Gore u sprovođenju reformi i predlaže zemljama članicama Evropske unije da otvore pregovore između Crne Gore i EU u junu 2012. godine.
  • 26. jun 2012. – Evropski savjet za opšte poslove u Luksemburgu je odlučio da preporuči započinjanje pristupnih pregovora između Crne Gore i EU Evropskoj komisiji.
  • 29. jun 2012. – Zvanični početak pregovaračkog procesa između Crne Gore i Evropske unije.

Country flag
Country map
Statistika
Glavni grad
Podgorica
Broj stanovnika
625,266
Površina (u km2)
13,812
Površina (u kvadratnim miljama)
5,333
Službeni jezici
Crnogorski; srpski, bosanski, hrvatski i albanski
Stopa siromaštva
9.3%
Dohodak po glavi stanovnika
$13,130
Indeks razvoja po mjeri čovjeka
0.828

Sources: MONSTAT, Nacionalni izvještaj razvoja po mjeri čovjeka,Svjetska banka