Nacionalni izvještaj o razvoju po mjeri čovjeka za 2016. godinu, pod nazivom “Neformalni rad: od izazova do rješenja”

06 мај 2016
image

Sažetak

Ovogodišnji Nacionalni izvještaj o razvoju po mjeri čovjeka bavi se temom neformalnog rada –  aktuelnom temom koja utiče ne samo na ekonomiju, već na sve segmente društva. Svaka treća osoba u Crnoj Gori u potpunosti je ili makar dijelom neformalno angažovana, što dovodi do izloženosti riziku slabe socijalne i zdravstvene zaštite. Ovaj izvještaj donosi fokusiranu perspektivu i analizu okolnosti u Crnoj Gori i strategiju za smanjivanje obima neformalne ekonomije i napredak razvoja po mjeri čovjeka. Cilj izvještaja jeste da se prikupe činjenice o razvoju po mjeri čovjeka, da se utiče na domaću politiku i da se mobilišu različiti sektori ekonomije i segmenti društva. Uvodi se koncept razvoja po mjeri čovjeka u nacionalni dijalog na nivou politike koja se bavi neformalnom zaposlenošću – ne samo kroz relevantne pokazatelje i preporuke za politiku, već i kroz proces konsultacija, istraživanja i pisanja izvještaja koji vodi sama Crna Gora i koji na nivou zemlje vodi do izgradnje snažnog osjećaja vlasništva.

 

Nacionalni izvještaj o razvoju po mjeri čovjeka donosi niz opcija za politiku kojom treba smanjiti obim neformalne ekonomije u Crnoj Gori s posebnim fokusom na neformalno zapošljavanje. Drugim riječima, cilj Izvještaja jeste da se pomogne prelazak na formalnu ekonomiju. Utvrđen je niz adekvatnih politika i načina da se prevaziđu prepreke za formalizaciju, a da se istovremeno uzmu u obzir i najčešća ograničenja za prevođenje u formalnu ekonomiju. 

Izdvajamo

  • Od ukupnog broja radno angažovanih u Crnoj Gori, 32,7% su angažovani ili neformalno (22,3%) ili im se dio zarade isplaćuje na ruke (10,4%).
  • Po osnovu izbjegavanja plaćanja pripadajućih poreza i doprinosa za neformalno zaposlene radnike, budžet Crne Gora je u 2014. godini imao manje prihoda za 140.6 miliona eura, što čini 9,4% ukupnih budžetskih prihoda.
  • Stopa neformalne zaposlenosti je najveća među mladima (34% za 15-24 godine) i najstarijima (73% za osobe starosti 65 i više godina).
  • Neformalno zaposleni imaju znatno veću stopu rizika siromaštva od formalno zaposlenih (17,1% prema 5,9%).
  • Sa stanovišta zarade, prosječni prihodi neformalno zaposlenih su u prosjeku za 28,7% niži u odnosu na prihode formalno zaposlenih pojedinaca.