Beautiful Cetinje: Energetska efikasnost za istoriju i budućnost

cetinje
OTVARANJE REKONSTRUISANE MUZIČKE AKADEMIJE NA CETINJU, PRIJESTONICI CRNE GORE. FOTO: UN U CRNOJ GORI/ VLATKO OTAŠEVIĆ

Izazov vijeka za Crnu Goru je kako iskoristiti resurse – učiniti više sa manje. Kako bi bila ekonomski kompetitivna, kako bi stvorila pristojne poslove i uložila u zdravlje i obrazovanje svojih građana, i kako bi očuvala jedinstvene prirodne resurse kojima je blagoslovena, Crna Gora treba agresivno da se pozabavi ukidanjem neefikasnosti i ulaganjem u proizvodnju čiste energije, lokalnu proizvodnju hrane i turističku industriju.

Izdvajamo:

  • Imajući na umu da će cijene energije, i resursa uopšte, nastaviti da rastu – sa svakim porastom, projekti kao što je ovaj djeluju isplativije.
  • Ulaganje od 100,000 € omogućava do 20,000 € uštede u potrošnji energije godišnje.
  • 10 nezaposlenih sa Cetinja angažovano je na poslovima adaptacije, sa mogućnošću nastavka njihovog zaposlenja u sektoru građevine.
  • Povraćaj cjelokupnog ulaganja će se ostvariti za 6 godina.
  • Emisija ugljen dioksida će se svake godine smanjivati za 36 tona.
  • Investicije kao što je ova povećavaju ekonomsku aktivnost opštine i stvaraju mogućnost za povećanje lokalnog budžeta.

Početkom 2011. godine, predstavnici crnogorske Prijestonice i UNDP imali su ideju za projekat i nazvali su ga Beautiful Cetinje. Ideja se odnosi na ekonomsku revitalizaciju prijestonice i urbanističku rekonstrukciju kulturnog nasljeđa, sa energetskom efikasnošću kao ključnim elementom. Pored toga, cilj je organizacija stručnog osposobljavanja, podrška malim lokalnim preduzećima, kao i podsticanje ideja ekološkog planiranja i inovacija u ukupnom urbanom razvoju. Na ovaj način će se osloboditi neiskorišteni potencijal za razvoj kulturnog turizma koji je prepoznat kao glavni pokretač ekonomskog rasta u ovoj opštini.

U martu 2011. godine projektni tim je organizovao detaljnu energetsku reviziju više zgrada u istorijskom jezgru grada, u cilju procjene potencijala za uštedu energije i testiranja ideje projekta. Revizija je pokazala veliki potencijal za uštedu u potrošnji energije i značajne mogućnosti za smanjenje emisija ugljen dioksida. Zajedničkim sredstvima i naporima Ministarstva ekonomije i Ministarstva kulture, Prijestonice i UNDP, započeta je rekonstrukcija prve zgrade – bivšeg britanskog poslanstva, današnje Muzičke akademije. Radovi su podrazumijevali rekonstrukciju fasade, adaptaciju krova, zamjenu cjelokupne fasadne stolarije, toplotnu izolaciju potkrovlja i djelova fasade, zamjenu sistema grijanja sa kotlovima, radove na sijalicama u unutrašnjosti, itd...

Troškovi radova iznosili su skoro 100,000 €. Ukupna investicija će proizvesti približno 20,000 € godišnje uštede energije, uz smanjenje emisije ugljen dioksida za 30 tona godišnje. Povraćaj investicije će se ostvariti za manje od šest godina. Važan rezultat projekta je otvaranje radnih mjesta na građevini za lokalno stanovništvo. Naime, 10 ljudi sa Cetinja je bilo zaposleno na rekonstrukciji, čime su dobili priliku da pokažu svoje vještine i kvalifikacije u neposrednoj komunikaciji sa potencijalnim budućim poslodavcima.

Glavni gradski trg je takođe rekonstruisan i uvedeno je energetski efikasno osvetljenje.

Nova zgrada Muzičke akademije zvanično je otvorena u septembru 2012. godine. Obraćajući se mnogobrojnim gostima, gradonačelnik Cetinja Aleksandar Bogdanović je podsjetio da je izgradnja Britanske ambasade započela prije tačno 100 godina i da je danas, zahvaljujući adaptaciji, ona postala prva zgrada na Cetinju koja zadovoljava najsavremenije standarde u pogledu energetske efikasnosti. „Bivše britansko poslanstvo sija novim sjajem. I stoga za građevinu pred kojom stojimo danas sa punim pravom mogu reći da predstavlja primjer kvalitetno i skladno rekonstruisanog objekta, koji će svojim korisnicima – Muzičkoj akademiji, odnosno mladim ljudima koji je pohađaju, pružiti idealne uslove za boravak i rad“, kazao je gradonačelnik Bogdanović.

Uspješan rad obavezuje projektni tim da nastavi da radi još energičnije. Ostaje još posla: rekonstrukcija više objekata u istorijskom jezgru grada uvođenjem elemenata energetske efikasnosti, organizacija stručnog osposobljavanja za nezaposlene uz direktno angažovane na rekonstrukciji, širenje aktivnosti u okviru projekta na upotrebu obnovljivih izvora energije – prije svega solarnih panela, nastavak održive obnove gradskih trgova. Pored toga, projekat će se ponoviti u drugim opštinama sljedeće godine.

Ulaganje u energetsku efikasnost i obnovljive izvore energije nije samo inovativan pristup u domenu arhitekture i građevine. Energetska efikasnost je pokretač ekonomskog razvoja i, veoma važno, to je način da se uštedi u lokalnim i centralnom budžetu. U vremenu globalnih kriza, takva politika je možda jedino sredstvo za postizanje održivog razvoja i za organizovanje života i nacionalne ekonomije.

Pratite aktivnosti projekta Beautiful Cetinje

Ovaj projekat je dobar primjer upravljanja energetskim performansama bez umanjenja kulturne i istorijske vrijednosti našeg građevinskog nasljeđa. Sa druge strane, ovaj projekat predstavlja jedinstven odgovor jedne lokalne samouprave na teške konomske i socijalne izazove, a istovremeno je to i inovativan način za pronalaženje novih i održivih izvora rasta, koji bi se mogao proširiti i na nacionalni nivo.


Više info na sajtu Akvo